Twee stekkers kwijt kunnen op dezelfde plek klinkt simpel, tot je de draden in handen hebt. Dan wil je vooral één ding: zeker weten wat waar hoort, in welke volgorde je werkt en welke fouten je absoluut moet vermijden. Bij een dubbel stopcontact gaat het niet om extra groepscapaciteit, maar om twee contactpunten in één behuizing. Juist daarom is netjes aansluiten belangrijk.
Deze klus is geschikt voor vervangen of voor een nieuwe aanleg. Een bestaand enkel punt vervangen is een matige klus. Een nieuwe aansluiting maken, inclusief hak- of boorwerk, is werk voor gevorderden. Reken voor vervangen op 10 tot 30 minuten. Een nieuwe aanleg kost, afhankelijk van de situatie, enkele uren.
Wanneer je dit zelf kunt doen, en wanneer niet
Werk je aan een bestaand aansluitpunt en is de bedrading overzichtelijk, dan is vervangen vaak goed te doen. Zodra je aan de meterkast komt, nieuwe groepen moet aanleggen of met oude bedrading te maken hebt, schakel je een erkend vakman in.
Doe dat ook bij complexe uitbreidingen, bij twijfel over je eigen kennis of als de installatie al meerdere aanpassingen heeft gehad. Vonken, terugkerende stroomuitval of apparaten die niet goed werken zijn ook signalen om het niet zelf op te lossen.
Wat heb je nodig
Voor deze klus gebruik je, afhankelijk van vervangen of nieuw aanleggen, de volgende materialen en gereedschappen:
- dubbel stopcontact, inbouw of opbouw, €15 – €50
- afdekraam voor dubbel stopcontact, €5 – €20
- schroevendraaier, platte kop en kruiskop, €5 – €20
- spanningszoeker, tweepolig aanbevolen, €10 – €30
- striptang, kalibreerbaar, €15 – €40
- kniptang, €10 – €25
- waterpas, €10 – €30
- potlood, €1 – €2
Voor een nieuwe installatie kunnen daar nog bij komen:
- dozenboor voor holle wanden, €20 – €50
- steenbeitel, €10 – €25
- hamer, €10 – €20
- snelcement voor muurdozen in volle muur, €5 – €15
- elektrabuizen, PVC of flexibel, €5 – €15 per meter
- installatiedraad, 3G2,5 mm², €1 – €3 per meter
- trekdraad, €5 – €10
- lasklemmen, indien doorlussen in centraaldoos, €5 – €15 per set
- inbouwdoos dubbel, indien nieuwe installatie, €5 – €15
De totale materiaalkosten liggen gemiddeld tussen €20 en €100, exclusief gereedschap. Dat hangt af van het type stopcontact en van de kabels en dozen die je nodig hebt.
Veilig werken begint hier
Bij elektra geldt geen ruimte voor gokken. Schakel de groep uit en controleer met een spanningszoeker voordat je iets aansluit. In deze klus betekent dat concreet:
- schakel de hoofdschakelaar of de betreffende groep in de meterkast uit
- controleer altijd met een tweepolige spanningszoeker of de draden spanningsloos zijn
- gebruik geen contactloze spanningszoeker bij diepliggende draden
De risico’s zijn serieus: elektrocutie, kortsluiting, oververhitting en brand. Volg daarom ook de NEN 1010-norm voor een veilige installatie. Twijfel je over de bedrading, de aarding of de staat van de installatie, stop dan en schakel een elektricien in.
Nog twee punten die vaak worden vergeten. Gebruik voor standaard wandcontactdozen installatiedraad van minimaal 2,5 mm². En houd rekening met de belasting: maximaal 3680 watt, 16A, per groep. Een dubbele uitvoering deelt dat vermogen.
Aansluitschema: welke draad gaat waar?
Het schema is eenvoudig, zolang je de draadkleuren goed aanhoudt:
- bruin is fase, op L
- blauw is nul, op N
- geel/groen is aarde, op de aardeklem of het aarde-symbool in het midden
Dat is de basis van veilig aansluiten. Verkeerde draadkleuren omwisselen kan gevaarlijke situaties opleveren.
Voorbereiding voor vervangen of nieuw aanleggen
Niet elke klus begint op dezelfde plek. Vervang je een bestaand stopcontact, dan start je met demonteren. Maak je een nieuw punt, dan bepaal je eerst de positie.
Bij een nieuwe plek teken je de omtrek van de inbouwdoos af. Houd daarbij minimaal 15 cm boven de grond aan. Zorg ook dat de werkplek vrij is van meubels en obstakels, en informeer huisgenoten dat je aan de elektriciteit werkt.
Stappenplan voor een dubbel stopcontact aansluiten
1. Schakel de stroom uit
Schakel de hoofdschakelaar of de betreffende groep in de meterkast uit. Begin pas daarna aan de aansluiting.
2. Controleer de spanning
Meet met een tweepolige spanningszoeker of de draden echt spanningsloos zijn. Dit is geen stap om snel over te slaan.
3. Verwijder het oude stopcontact, als je vervangt
Schroef de afdekplaat en bevestigingsschroeven los. Trek het oude stopcontact uit de inbouwdoos en maak de draden los.
4. Bepaal de plaats, als je nieuw aanlegt
Kies de positie en teken de omtrek van de inbouwdoos af. Houd minimaal 15 cm boven de grond aan.
5. Maak de opening en plaats de doos
Boor of hak de gaten voor de dubbele inbouwdoos. Schuif twee muurdozen aan elkaar en zet ze vast met snelcement of met spreidklauwen.
Bij inbouw helpt het als de doos waterpas zit. Kleine afwijkingen zijn nog te corrigeren met stelschroeven, tot 5 mm.
6. Leg buizen en trek de draden
Leg elektrabuizen van de centraaldoos naar de inbouwdoos. Trek vervolgens de bruine, blauwe en geel/groene draden door de buizen met trekdraad. Gebruik minimaal 2,5 mm² doorsnede.
7. Strip de draden goed
Strip de aders 0,5 tot 1 cm af, volgens de markering op het stopcontact. Te kort strippen geeft slecht contact en warmteontwikkeling. Te lang strippen vergroot de kans op kortsluiting.
8. Sluit de draden aan
Draai de schroefklemmen los. Steek elke gestripte draad in de juiste klem, tot aan de isolatie, en draai vast met ongeveer 1,2 Nm koppel.
Houd daarbij dit schema aan:
- bruin op L
- blauw op N
- geel/groen op aarde
Trek daarna zachtjes aan de draden om te controleren of ze goed vastzitten.
9. Monteer het stopcontact
Plaats het mechanisme waterpas in de inbouwdoos en bevestig het stevig met spreidklauwen of schroeven. Let erop dat de draden niet klem komen te zitten. Vouw ze netjes op in de doos, zodat het deksel goed past.
10. Plaats afdekraam en afdekplaat
Monteer het afdekraam en klik de afdekplaatjes op hun plek.
11. Schakel weer in en test
Zet de stroom weer aan via de meterkast en controleer de werking van het stopcontact. Merk je vonken, warmte, een losse passing of werkt het punt niet direct goed, schakel dan meteen weer uit en controleer de aansluiting of laat die nakijken.
Veelgemaakte fouten bij deze klus
Een fout in een wandcontactdoos merk je soms pas later, bijvoorbeeld door warmte of storingen. Dit zijn de missers die het vaakst voorkomen.
Stroom niet uitschakelen
Dit is levensgevaarlijk. Schakel altijd de hoofdschakelaar of groep uit en controleer daarna met een spanningszoeker.
Verkeerd strippen
Te kort gestript geeft slecht contact en warmte. Te lang gestript kan kortsluiting of elektrocutie veroorzaken. Houd daarom de markering op het stopcontact aan en strip tussen 0,5 en 1 cm.
Draden niet goed vastzetten
Losse verbindingen geven slecht contact, kunnen warm worden en verhogen het brandgevaar. Zet de schroefklemmen vast met het juiste koppel en controleer de verbinding door zacht aan de draad te trekken.
Draadkleuren verwisselen
Bruin hoort op L, blauw op N en geel/groen op aarde. Afwijken daarvan kan gevaarlijke situaties opleveren.
Denken dat twee aansluitpunten ook dubbele capaciteit geven
Dat is niet zo. De totale belasting blijft maximaal 3680 watt per groep. Sluit dus niet zomaar twee grote stroomverbruikers tegelijk aan op hetzelfde dubbele punt.
Handige tips tijdens het monteren
Kwaliteitsmaterialen helpen bij veiligheid en duurzaamheid. Dat geldt voor kabels, stopcontacten en andere onderdelen. Werk ook netjes in de doos. Opgevouwen draden die niet klem zitten maken het monteren veel makkelijker.
Overweeg een uitvoering met interne doorverbinding als dat past bij jouw situatie. Dat kan installatietijd besparen. En als je doorlust, houd dan aan dat maximaal acht stopcontacten per groep zijn toegestaan.
In vochtige ruimtes zijn geaarde stopcontacten verplicht. Ook bij aanpassing of aanleg van elektra is aarding verplicht.
FAQ
Wat is het verschil tussen een enkel en dubbel stopcontact?
Een enkel stopcontact heeft één contactpunt. Een dubbel stopcontact heeft twee contactpunten in één behuizing, vaak met een interne doorverbinding.
Kan ik twee zware apparaten op een dubbel stopcontact aansluiten?
Nee. De totale belastbaarheid blijft beperkt tot 3680 watt, 16A, voor beide contactpunten samen.
Welke draadkleuren moet ik gebruiken?
Bruin is voor de fasedraad op L, blauw voor de nuldraad op N en geel/groen voor de aardedraad.
Moet een stopcontact geaard zijn?
Ja. Voor veiligheid en volgens moderne normen is aarding verplicht, vooral in vochtige ruimtes.
Wanneer schakel ik een elektricien in?
Bij wijzigingen aan de meterkast, het aanleggen van nieuwe groepen, complexe bedrading of als je twijfelt over je eigen kennis of veiligheid.
Hoeveel stopcontacten mag ik doorlussen op één groep?
Bij doorlussen zijn maximaal acht stopcontacten per groep toegestaan.
